Xu hướng chăm sóc sức khỏe chủ động toàn diện đang tái định hình lối sống hiện đại trên toàn thế giới. Bài viết này được thực hiện bởi Viện Khoa học Công nghệ và Giáo dục Việt Nam (VISTE) nhằm cung cấp góc nhìn đa chiều về ngành nghề tiềm năng này. Hãy khám phá ngay!
1. Wellness là gì? Hiểu đúng để không nhầm với “làm đẹp”
Khái niệm wellness đang dần phổ biến trong đời sống hiện đại. Tuy nhiên nhiều người vẫn còn nhầm lẫn khái niệm này với làm đẹp đơn thuần.
Wellness được hiểu là lối sống và trạng thái khỏe mạnh toàn diện. Nó bao gồm sức khỏe thể chất, tinh thần và cách mỗi người chủ động chăm sóc bản thân. Điểm cốt lõi của mô hình là yếu tố chủ động. Yếu tố này khác biệt hoàn toàn với tư duy có bệnh mới chữa của y tế truyền thống.
Thực tế dịch vụ spa hay làm đẹp chỉ là một phần nhỏ trong hệ sinh thái wellness rộng lớn. Y tế điều trị tập trung xử lý bệnh lý có sẵn. Trong khi đó wellness hướng đến phòng ngừa và duy trì trạng thái tốt nhất. Ranh giới này cần nêu rõ nhằm tránh hiểu nhầm nguy hại. Đồng thời tránh đưa ra các tuyên bố y khoa vượt bằng chứng.
Mô hình wellness được cấu thành từ ba trụ cột chính:
- Thể chất: Tập trung vận động, dinh dưỡng, giấc ngủ và thư giãn phục hồi.
- Tinh thần: Bao gồm quản lý căng thẳng và cân bằng cảm xúc.
- Lối sống: Hình thành thói quen hằng ngày, môi trường sống và cách sử dụng dịch vụ.
2. Vì sao chăm sóc sức khỏe chủ động ngày càng được quan tâm?
Sự quan tâm tới wellness không chỉ đến từ thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Già hóa dân số, áp lực công việc và nhu cầu nâng cao chất lượng sống cũng tạo thêm động lực.
Tại Việt Nam, các mô hình chăm sóc cộng đồng và chăm sóc người cao tuổi đang được mở rộng. VietnamPlus ghi nhận xu hướng chuyển từ chăm sóc truyền thống sang mô hình đa tầng, dựa nhiều hơn vào cộng đồng.
2.1. Wellness tourism đạt gần 894 tỷ USD
Theo Global Wellness Institute, chi tiêu cho wellness tourism toàn cầu đạt 893,9 tỷ USD năm 2024. Đây là một phân khúc riêng trong nền kinh tế wellness, không đại diện cho toàn bộ thị trường wellness. GWI dự báo phân khúc này tăng trưởng khoảng 9,1% mỗi năm trong giai đoạn 2024–2029. Quy mô dự kiến đạt khoảng 1.383 tỷ USD vào năm 2029.
2.2. Thị trường sản phẩm chăm sóc sức khỏe
Tại Việt Nam, một số nghiên cứu thị trường cho thấy nhu cầu sản phẩm chăm sóc sức khỏe đang tăng. Theo dữ liệu Statista được VTV dẫn lại, thị trường thực phẩm bổ sung có thể vượt 2,4 tỷ USD vào năm 2028. Tốc độ tăng trưởng trung bình được ước tính khoảng 8–10% mỗi năm. Đây là số liệu về sản phẩm, không phải toàn bộ dịch vụ wellness.
2.3. Những động lực phía sau xu hướng wellness
Nhu cầu chăm sóc sức khỏe chủ động chịu tác động từ nhiều yếu tố. Áp lực công việc làm gia tăng sự quan tâm tới sức khỏe tinh thần. Già hóa dân số tạo thêm nhu cầu về chăm sóc dài hạn và phòng ngừa. Thu nhập và khả năng tiếp cận dịch vụ cũng ảnh hưởng tới quyết định chi tiêu.
Wellness đang phát triển cùng thay đổi trong nhận thức về sức khỏe. Tuy nhiên, quy mô thị trường cần được đọc theo từng phân khúc. Điều này giúp tránh đánh đồng wellness với y tế, làm đẹp hoặc thực phẩm bổ sung.
3. Ngành wellness đang tạo ra những cơ hội nghề nghiệp nào?
Khi wellness mở rộng từ sản phẩm sang dịch vụ và trải nghiệm, nhu cầu nhân lực cũng trở nên đa dạng hơn. Người lao động có thể tiếp cận nhiều nhóm công việc khác nhau, tùy năng lực và yêu cầu chuyên môn.
- Chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người cao tuổi: tập trung vào chăm sóc đời sống, hỗ trợ sinh hoạt và các hoạt động nâng cao chất lượng sống.
- Chăm sóc sắc đẹp và trị liệu thư giãn: làm việc trong các cơ sở beauty, spa và dịch vụ chăm sóc cá nhân.
- Fitness và hoạt động thể chất: tham gia vận hành phòng tập, hỗ trợ khách hàng hoặc tổ chức hoạt động vận động.
- Dinh dưỡng và lối sống lành mạnh: hỗ trợ xây dựng thói quen ăn uống và sinh hoạt phù hợp trong phạm vi chuyên môn.
- Wellness tourism: tham gia vận hành các sản phẩm du lịch gắn với nghỉ dưỡng, phục hồi và trải nghiệm chăm sóc sức khỏe.
- Vận hành dịch vụ wellness: phụ trách chăm sóc khách hàng, quy trình dịch vụ, quản lý cơ sở và trải nghiệm người dùng.
Cơ hội nghề nghiệp trong wellness không giới hạn ở một ngành học duy nhất. Việc xác định rõ vị trí công việc giúp người học lựa chọn chương trình đào tạo phù hợp hơn.
4. Đào tạo thực hành giúp đáp ứng yêu cầu ngành wellness
Đặc thù của wellness nằm ở trải nghiệm và quy trình phục vụ. Vì vậy, đào tạo không nên chỉ dừng ở kiến thức lý thuyết. Người học cần được tiếp cận quy trình, tiêu chuẩn an toàn và tình huống thực tế.
Doanh nghiệp có thể đóng vai trò tham chiếu trong việc xác định năng lực cần thiết. Mô hình đào tạo gắn thực hành cũng giúp người học hiểu rõ hơn yêu cầu của môi trường làm việc.
Với các chương trình có yếu tố quốc tế, người học còn cần chuẩn bị ngoại ngữ, tác phong và khả năng thích ứng văn hóa. Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình làm việc.
Tập đoàn Thái Tinh Điện – Thánh Phát tại Đài Loan là một ví dụ điển hình trong hệ sinh thái Wellness, Health Care và Beauty. Định hướng hoạt động gắn với đào tạo theo tiêu chuẩn doanh nghiệp, thực hành và phát triển nghề nghiệp. Mô hình này cho thấy sự cần thiết của việc kết nối đào tạo với môi trường thực tế. Người học có thể tiếp cận yêu cầu công việc sớm hơn và chuẩn bị năng lực phù hợp.
Thực hành là một thành tố quan trọng trong quá trình hình thành năng lực nghề nghiệp. Người học cần đánh giá chương trình dựa trên nội dung, chuẩn đầu ra và môi trường trải nghiệm.
5. Vì sao Đài Loan là môi trường đáng chú ý với ngành Wellness?
Đài Loan có hệ thống dịch vụ phát triển trong các lĩnh vực chăm sóc cá nhân, dưỡng sinh, làm đẹp và dịch vụ khách hàng. Đây cũng là môi trường để người trẻ tiếp cận văn hóa doanh nghiệp và mô hình dịch vụ chuyên nghiệp.
5.1. Wellness gắn với hệ sinh thái Beauty
Tại Đài Loan, các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, dưỡng sinh và làm đẹp có sự giao thoa rõ nét. Điều này tạo ra môi trường nghề nghiệp đa dạng cho người học quan tâm đến Wellness. Thay vì chỉ học một kỹ năng đơn lẻ, người trẻ có thể tiếp cận nhiều nhóm công việc trong hệ sinh thái dịch vụ. Đây cũng là cơ sở để chương trình đào tạo chú trọng cả kiến thức, thực hành và kỹ năng giao tiếp.
5.2. Doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo
Một điểm đáng chú ý của mô hình du học Đài Loan doanh nghiệp tài trợ là sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp. Sinh viên không chỉ học tại trường mà còn có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế. .
6. VISTE góp phần kết nối đào tạo với nhu cầu nhân lực Wellness
Sự phát triển của Wellness đang tạo ra những thay đổi trong đào tạo và thị trường nhân lực. Với vai trò nghiên cứu, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, VISTE cung cấp góc nhìn về xu hướng ngành và các mô hình đào tạo gắn thực tiễn.
Hiểu Wellness là gì mới chỉ là bước đầu. Người học cần tiếp tục tìm hiểu công việc cụ thể, môi trường làm việc và yêu cầu năng lực. Đây là cơ sở để tránh lựa chọn ngành chỉ vì một xu hướng nhất thời. Việc tìm hiểu doanh nghiệp và chương trình đào tạo cũng giúp người trẻ hình dung rõ hơn về lộ trình sau tốt nghiệp.
Thông qua chương trình du học Đài Loan doanh nghiệp tài trợ tại LABCO, người học có thể tiếp cận mô hình kết hợp giữa đại học và doanh nghiệp. VISTE hướng tới việc cung cấp thông tin để học sinh, sinh viên và phụ huynh có thêm cơ sở khi tìm hiểu. Mục tiêu là đưa lựa chọn giáo dục đến gần hơn với nhu cầu nhân lực thực tế.
- Xem thêm chương trình: Du học Đài Loan – ngành Khoa học Ứng dụng Đời sống tại PCCU
KẾT LUẬN
Wellness đang dần trở thành một cách tiếp cận sức khỏe gắn với phòng ngừa, lối sống và chất lượng sống. Sự phát triển của wellness cũng tạo thêm không gian cho nhiều nhóm nghề thuộc chăm sóc cá nhân, thể chất, tinh thần và dịch vụ.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của thị trường không đồng nghĩa mọi dịch vụ wellness đều có giá trị như nhau. Người tiêu dùng cần phân biệt rõ giữa wellness, làm đẹp và y tế điều trị. Người học cũng cần phân biệt giữa chứng chỉ, kỹ năng nghề và năng lực chuyên môn.
Viện khoa học công nghệ và giáo dục Việt Nam – VISTE
- Trụ sở : Lô TH1, phường Nghĩa Đô, TP Hà Nội
- VPĐD : Tầng 6, C14 Bắc Hà, Tố Hữu, Đại Mỗ, Hà Nội
- Hotline : 098 496 30 96
- Email : vienkhcnvagiaoducvietnam@gmail.com
- Website:viste.org.vn
